انواع بازارهای مالی چیست؟ تفاوت بورس، فارکس، ارز دیجیتال و کالا
4دقیقه
آنچه در این مقاله می‌خوانید [پنهان‌سازی]
انواع بازارهای مالی چیست؟ تفاوت بورس، فارکس، ارز دیجیتال و کالا
بازار مالی فضایی است که در آن دارایی‌ها یا قراردادهای مالی میان خریداران و فروشندگان معامله می‌شوند. بعضی افراد برای سرمایه‌گذاری بلندمدت وارد این بازارها می‌شوند و بعضی دیگر با هدف معامله‌گری و استفاده از تغییرات قیمت فعالیت می‌کنند. اما بازارها از نظر دارایی، ساعت فعالیت، هزینه، نقدشوندگی و ریسک با هم تفاوت دارند.
پس پیش از انتخاب یک بازار، بهتر است بدانید دقیقاً چه چیزی در آن معامله می‌شود و چه عواملی می‌توانند روی قیمت اثر بگذارند. در ادامه با انواع بازارهای مالی و تفاوت‌های اصلی آن‌ها آشنا می‌شوید.
بازار سهام و بورس
در بازار سهام، سهمی از مالکیت یک شرکت خریدوفروش می‌شود. وقتی فردی سهمی را می‌خرد، در واقع مالک بخش کوچکی از آن شرکت می‌شود. قیمت سهم می‌تواند تحت‌تأثیر عواملی مانند عملکرد شرکت، میزان درآمد و بدهی، وضعیت صنعت، شرایط اقتصادی و انتظارات معامله‌گران تغییر کند.
معاملات سهام در بسیاری از کشورها از طریق بورس‌های رسمی و براساس مقررات مشخص انجام می‌شود. با این حال، ساعت فعالیت، هزینهٔ معامله و قوانین خریدوفروش در بورس‌ها و کشورها یکسان نیست.
خرید سهم همیشه به دریافت سود نقدی منجر نمی‌شود و قیمت سهم نیز ممکن است کاهش پیدا کند. بنابراین بهتر است پیش از معامله، دربارهٔ کسب‌وکار شرکت، صورت‌های مالی، ریسک‌های آن و شرایط بازار مربوط اطلاعات کافی به دست آورید.
بازار ارز یا فارکس
در بازار ارز، ارزهای مختلف در قالب جفت‌ارز با یکدیگر مقایسه و معامله می‌شوند. برای مثال، قیمت یک ارز نسبت به ارز دیگری سنجیده می‌شود. نرخ بهره، تورم، داده‌های اقتصادی، تصمیم‌های بانک‌های مرکزی و رویدادهای سیاسی می‌توانند بر ارزش ارزها اثر بگذارند.
بازار ارز در سطح جهان از طریق شبکه‌ای از بانک‌ها، مؤسسات مالی و پلتفرم‌های معاملاتی فعالیت می‌کند. به همین دلیل، شرایط دسترسی، نظارت قانونی و حمایت از معامله‌گران در همهٔ کشورها و پلتفرم‌ها یکسان نیست.
برخی پلتفرم‌ها امکان استفاده از اهرم را فراهم می‌کنند. اهرم به معامله‌گر اجازه می‌دهد موقعیتی بزرگ‌تر از موجودی خود باز کند، اما زیان احتمالی را نیز افزایش می‌دهد. پیش از استفاده از اهرم باید شرایط مارجین، هزینه‌ها و احتمال بسته‌شدن اجباری موقعیت را بشناسید.
بازار ارزهای دیجیتال
رمزارزها و دیگر دارایی‌های دیجیتال در پلتفرم‌های مختلف خریدوفروش می‌شوند. بسیاری از این پلتفرم‌ها امکان معامله در ساعات مختلف شبانه‌روز را دارند، اما قوانین، دسترسی و میزان نقدشوندگی در هر پلتفرم می‌تواند متفاوت باشد.
نوسان قیمت، اختلال پلتفرم، نگهداری امن کلیدهای دسترسی، کلاهبرداری و تغییر مقررات از جمله ریسک‌هایی هستند که باید پیش از معامله در نظر بگیرید. قیمت بعضی دارایی‌های دیجیتال ممکن است با انتشار یک خبر یا تغییر ناگهانی در میزان خریدوفروش، به‌سرعت تغییر کند.
محبوبیت یک رمزارز در شبکه‌های اجتماعی به‌تنهایی نشانهٔ ارزش یا اعتبار آن نیست. پیش از هر تصمیم، دربارهٔ پروژه، شیوهٔ نگهداری دارایی و شرایط پلتفرمی که از آن استفاده می‌کنید تحقیق کنید.
بازار کالاها
طلا، نفت، محصولات کشاورزی و فلزات صنعتی از نمونه‌های کالاهایی هستند که در بازارهای مالی معامله می‌شوند. دسترسی به این بازارها همیشه به معنی خرید کالای فیزیکی نیست. گاهی معامله‌گر از قراردادهای آتی، صندوق‌ها یا ابزارهای مالی دیگری استفاده می‌کند که هرکدام قواعد و ریسک متفاوتی دارند.
قیمت کالاها می‌تواند تحت‌تأثیر عرضه و تقاضا، وضعیت تولید، آب‌وهوا، هزینهٔ حمل‌ونقل، موجودی انبارها و رویدادهای اقتصادی و سیاسی قرار بگیرد.
قرارداد آتی با خرید مستقیم کالا تفاوت دارد. تاریخ سررسید، اندازهٔ قرارداد، وجه تضمین و روش تسویه از مواردی هستند که باید پیش از معامله بررسی شوند.
بازار اوراق بدهی
اوراق بدهی معمولاً زمانی منتشر می‌شوند که یک دولت یا شرکت برای تأمین مالی، از خریداران اوراق پول دریافت می‌کند. ناشر طبق شرایط مشخص‌شده باید اصل مبلغ یا بهرهٔ آن را بپردازد.
ارزش و ریسک اوراق بدهی به عواملی مثل توان مالی ناشر، نرخ بهره، زمان باقی‌مانده تا سررسید و امکان خریدوفروش آن بستگی دارد. عنوان «اوراق بدهی» به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که یک ورقه کم‌ریسک است؛ شرایط و اسناد رسمی آن را بررسی کنید.
هنگام انتخاب بازار مالی به چه نکاتی توجه کنیم؟
پیش از انتخاب بازار، این پرسش‌ها را از خودتان بپرسید:
- دقیقاً چه دارایی یا قراردادی را معامله می‌کنم؟
- کارمزد و دیگر هزینه‌های خریدوفروش چقدر است؟
- آیا در زمان نیاز می‌توانم دارایی را به‌آسانی بفروشم؟
- نوسان قیمت و استفاده از اهرم چه اندازه زیان احتمالی را تغییر می‌دهند؟
- کارگزار یا پلتفرم چه مجوزها و محدودیت‌هایی دارد؟
- ساعت فعالیت بازار با برنامهٔ روزانهٔ من سازگار است؟
انواع محصولات مالی، هزینه‌ها و میزان نقدشوندگی متفاوتی دارند. برای آشنایی بیشتر می‌توانید راهنمای Investor.gov دربارهٔ محصولات سرمایه‌گذاری را ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا فارکس و بورس یکسان هستند؟
خیر. در بورس سهام یا ابزارهای فهرست‌شده معامله می‌شوند؛ در فارکس، موضوع اصلی تبادل ارزهاست. ساختار دسترسی و نظارت این بازارها نیز می‌تواند با هم فرق داشته باشد.
آیا بازار ارزهای دیجیتال همیشه باز است؟
بسیاری از پلتفرم‌های رمزارز امکان معامله در تمام ساعات شبانه‌روز را فراهم می‌کنند. با این حال، تعمیرات سامانه، محدودیت‌های منطقه‌ای، شرایط هر پلتفرم و نقدشوندگی هر دارایی می‌تواند بر امکان معامله اثر بگذارد.
کدام بازار برای افراد مبتدی مناسب‌تر است؟
یک بازار مشخص برای همهٔ مبتدی‌ها مناسب نیست. انتخاب به هدف، دانش، قوانین محل زندگی، زمانی که می‌توانید برای یادگیری بگذارید و میزان ریسکی که می‌توانید تحمل کنید بستگی دارد. بهتر است ابتدا سازوکار یک بازار را یاد بگیرید و از معاملهٔ محصولی که هزینه‌ها و ریسک آن را نمی‌شناسید خودداری کنید.
یادآوری: این مقاله برای آموزش عمومی نوشته شده و توصیهٔ خرید یا فروش هیچ دارایی‌ای نیست. قوانین و دسترسی به محصولات مالی در کشورها تفاوت دارد؛ پیش از افتتاح حساب یا معامله، مقررات محل فعالیت و شرایط ارائه‌دهنده را بررسی کنید.
14:53
